Τα επαγγέλματα που δεν θα χρειάζονται σε μια αυτοδιαχειριζόμενη κοινωνία

Δεν ξέρω πόσες φορές το έχετε σκεφτεί, αλλά αλήθεια, πόσα επαγγέλματα είναι παντελώς άχρηστα για την επιβίωση των ανθρώπινων κοινωνιών; και πιο συγκεκριμένα πόσα επαγγέλματα οφείλουν την ύπαρξή τους μόνο και μόνο στην ιεραρχική και κεφαλαιοκρατική δομή των δυτικών κοινωνιών κι όχι στην κάλυψη ανθρώπινων αναγκών; Αν υιοθετήσουμε ως κριτήριο τις ανθρώπινες ανάγκες κι όχι την παράδοση του δυτικού βιομηχανικού έθνους-κράτους, θα διαπιστώσουμε πως σε μια μελλοντική κοινωνία αυτοδιαχείρισης, δεκάδες σημερινά «απαραίτητα» «βασικά» και «κρίσιμα» επαγγέλματα, επαγγέλματα για τα οποία σήμερα πολλοί θυσιάζουν πάρα πολλά, ή ευελπιστούν να τα εξασκήσουν, ή περιβάλλουν με μέγιστο σεβασμό και κύρος θα είναι παντελώς άχρηστα. Ας δούμε ποια ακριβώς:

Σε μια αυτοδιαχειριζόμενη κοινωνία πρώτα πρώτα θα εξαλειφθεί το επάγγελμα του πολιτικού. Αφού όλοι μαζί θα παίρνουν τις αποφάσεις, και όλοι θα είναι υπεύθυνοι για την εκτέλεσή τους, δεν θα χρειάζεται κάποιο ειδικό νομοθετικό ή εκτελεστικό σώμα. Στην περίπτωση που για λόγους συντονισμού, κάποιο σώμα χρειαστεί σε υπερ-τοπικό επίπεδο, θα στελεχωθεί από περιοδικούς (για ένα χρόνο πχ.) και ανακλητούς εκπροσώπους, που δεν θα χρειάζεται να μένουν μόνιμα στον τόπο αυτού του σώματος, αλλά να ταξιδεύουν μόνο για τις συνεδριάσεις του. Το δεύτερο επάγγελμα που θα καταργηθεί θα είναι αυτό του δημοσίου υπαλλήλου. Όπως και με τους πολιτικούς, έτσι και με την δημόσια διοίκηση, όποια διοικητική λειτουργία χρειαστεί θα διεξάγεται από εκ περιτροπής στελέχη, με περιοδική και ανακλητή θητεία. Με αυτό τον τρόπο όλοι οι πολίτες θα ασχολούνται κάποια στιγμή στην ζωή τους και με την διοίκηση, και δεν θα υπάρχει η διάκριση «κρατικού μηχανισμού» και κοινωνίας.

Το ίδιο θα ισχύει για την αστυνομία, το λιμενικό σώμα, την πυροσβεστική και τον στρατό. Θα αποτελούνται από πολίτες που εκ περιτροπής θα τα στελεχώνουν. Πιθανότατα θα υπάρχουν βαθμοί με την έννοια της εμπειρίας και της ευθύνης συντονισμού, αλλά δεν θα συνιστούν μόνιμες θέσεις. Θα είναι κάτι σαν την σημερινή εφεδρεία και θα ενεργοποιούνται περιοδικά ή σε έκτακτες καταστάσεις. Το πιο σημαντικό θα είναι ότι όλες αυτές οι υπηρεσίες, όπως και αυτές της καθαριότητας, της ύδρευσης, της ηλεκτροδότησης, θα στελεχώνονται και διοικούνται τοπικά από τις τοπικές-περιφερειακές συνελεύσεις και όχι κεντρικά από το κράτος. Μόνο όπου και όταν χρειάζεται θα υπάρχει ένας κεντρικός οριζόντιος συντονισμός (πχ. στο θέμα του ηλεκτρικού ρεύματος) που θα γίνεται προσπάθεια να μην χρειάζεται σε βάθος χρόνου. Ένα βασικό κομμάτι της ζωής που θα χρειάζεται υπερ-τοπικό συντονισμό θα είναι οι ανταλλαγές προϊόντων και υπηρεσιών και ένα ειδικό σώμα (μεταφορείς, αποθηκάριοι, διανομείς, φροντιστές) χωρίς όμως μόνιμα στελέχη, ίσως χρειάζεται γι αυτό το σκοπό. Τις διάφορες κεντρικές υπηρεσίες, όπως αεροπορικές και ακτοπλοϊκές υπηρεσίες και μεταφορές θα πρέπει να αναλαμβάνουν ειδικά υπερ-τοπικά συμβούλια, με περιοδικά, ανακλητά και αιρετά μέλη. Κι αυτό όμως δεν θα είναι μια δουλειά, αλλά ένα λειτούργημα με περιοδική στελέχωση.

Εργοστάσια που θα παράγουν προϊόντα για τοπική κατανάλωση αλλά και για ανταλλαγή, προφανώς θα υπάρχουν. αν και η τάση θα είναι προς την τοπικοποίηση και την αυτάρκεια των περιφερειών. Ωστόσο δεν είναι δυνατόν όλα να παράγονται τοπικά, αλλά δεν είναι και ενεργειακά σωστό. Πχ. δεν χρειάζεται αν έχεις 20-30 ή και 50 αυτοδιαχειριζόμενες περιφέρειες στην Ελλάδα (μιας και ο σημερινός αριθμός των 13 είναι πολύ μικρός για να εξυπηρετήσει αυτο-διαχειριζόμενες πολιτικές δομές) δεν χρειάζεται να έχεις και 50 εργοστάσια τούβλων ή σιδήρου,ή αυτοκινήτων, ή ηλεκτρικών συσκευών, ή ηλεκτρονικών υπολογιστών. Μπορούν 2-3 εργοστάσια να τροφοδοτούν όλες τις περιφέρειες, αν και η τάση θα είναι η τεχνολογική αναδιοργάνωση της παραγωγής και η αλλαγή των καταναλωτικών προτύπων (ειδικά στα δομικά υλικά, στην τροφή κλπ.) με στόχο την τοπικοποίηση. Παρόλα αυτά μεγάλα εργοστάσια θα υπάρχουν και άρα και εργάτες. Για να μην είναι όμως οι εργάτες μια ζωή εργάτες και τίποτα άλλο, κάτι που θα ήταν πηγή κοινωνικής ανισότητας, οι εργάτες θα δουλεύουν στα εργοστάσια εκ περιτροπής και όχι όλο το χρόνο, ή για ένα διάστημα ενός-δύο χρόνων κι ύστερα θα πηγαίνουν σε άλλη δουλειά.

Επίσης αγρότες φυσικά θα υπάρχουν αλλά κι εκεί θα υπάρχει μια περιοδικότητα. Αγρότες θα γίνονται δάσκαλοι, ή ηθοποιοί, ή εργάτες, ή διοικητικοί, ή μεταφορείς, ή εργάτες, ή ερευνητές για κάποιο διάστημα μέσα στον χρόνο ή και πολιτικοί για τον ένα χρόνο που θα τους αναλογεί. Το ίδιο θα ισχύει και για τους τεχνίτες και χειροτέχνες διαφόρων ειδών, οι οποίοι στο βαθμό που θα αποφεύγεται η μαζική παραγωγή τεχνημάτων (ρούχα, παπούτσια, έπιπλα, φάρμακα, καλλυντικά, απορρυπαντικά, σπιτικά είδη κλπ.) για λόγους προστασίας του περιβάλλοντος, ο ρόλος τους θα αναβαθμιστεί και θα επιστρέψει σε προ-καπιταλιστικές μορφές. Μικρά εργαστήρια και συνεταιρισμοί θα παράγουν αυτά που σήμερα παράγουν τεράστιες διεθνείς μονοπωλιακές εταιρίες, αξιοποιώντας τις τοπικές πρώτες ύλες, όπου αυτό είναι δυνατό. Όπου δεν είναι, περιφερειακά εργοστάσια θα προμηθεύουν τους ανθρώπους με τα υλικά.

Επίσης δεν θα υπάρχουν δικαστές και δικηγόροι, εφόσον η δικαιοσύνη θα είναι αρμοδιότητα των συνελεύσεων. Τι θα γίνει όμως με τα σημερινά πολύ εξειδικευμένα και πολύ καλά αμειβόμενα επαγγέλματα; Θα υπάρχουν μηχανικοί, αρχιτέκτονες, γιατροί, πολεοδόμοι, ναυπηγοί, μηχανολόγοι, μοριακοί βιολόγοι, μηχανικοί υπολογιστών, αεροναυπηγοί, πιλότοι κλπ. κλπ.; Και τι θα γίνει με τους αντίστοιχους ακαδημαϊκούς κλάδους όλων αυτών των επαγγελμάτων; Θα υπάρχουν καθηγητές Πανεπιστημίου; Θα υπάρχει πανεπιστήμιο όπου θα διδάσκονται όλα αυτά; Η απάντηση σε αυτό είναι απλή: στο βαθμό που η ενασχόληση με αυτά τα επαγγέλματα επί μακρό χρόνο δημιουργεί κοινωνική ανισότητα, εννοείται ότι πρέπει να καταργηθούν ως επαγγέλματα και να μετατραπούν κι αυτά σε λειτουργήματα. Άρα και η ενασχόληση με αυτά θα είναι περιοδική και εναλλασσόμενη όπως και με όλα τα άλλα. Έτσι η πυρηνική φυσική θα έχει το ίδιο κοινωνικό κύρος με την παραγωγή σπόρων, με το μαγείρεμα και με το πλύσιμο των ρούχων, η με την διαχείριση των σκουπιδιών. Για το θέμα του πανεπιστημίου θα αναφερθώ παρακάτω.

Τι θα γίνει όμως εάν κάποιου του αρέσει να ασχοληθεί με μια δραστηριότητα για περισσότερο χρόνο; θα του επιβάλλεται κάτι διαφορετικό; δεν θα έχουμε τότε την δικτατορία της συνέλευσης πάνω στα άτομα; Και σ’ αυτό όμως υπάρχει απάντηση: Η συνέλευση θα καθορίσει ένα διάστημα όπου όλοι υποχρεωτικά θα ασχολούνται με εργασίες λιγότερο δημιουργικές. Ας πούμε ένα τρίμηνο το χρόνο. Ένα ακόμη τρίμηνο θα πρέπει να δίνεται ως άδεια για να μπορούν οι άνθρωποι να ταξιδεύουν και να ζουν και σε άλλους τόπους, γιατί μόνο έτσι ανοίγει ο νους και μεγαλώνει η καρδιά του ανθρώπου, όταν γνωρίζει άλλους τόπους, όχι από ανάγκη αλλά από διάθεση για γνώση. Από εκεί και πέρα όμως, το υπόλοιπο εξάμηνο θα μπορεί κάποιος να κάνει αίτηση και να ξαναγυρνά στο παλιό του λειτούργημα, αν αυτό του αρέσει τόσο πολύ, ή αν νιώθει ότι δεν έχει ολοκληρώσει την δουλειά του σ’ αυτό. Οι χρόνοι είναι ενδεικτικοί, μπορεί να είναι μεγαλύτεροι ή μικρότεροι ανάλογα με τις ανάγκες.

Έτσι ο ανθρώπινος χρόνος θα αλλάξει περιεχόμενο και μορφή, κι από το σημερινό 8ωρο της μισθωτής εργασίας θα μετατραπεί σε δημιουργικά διαστήματα μέσα σε έναν ολόκληρο χρόνο, σε διαστήματα έργου αλληλεγγύης, σε διαστήματα εκπαίδευσης και σε διαστήματα αναψυχής, ταξιδιού κλπ. Ο χρόνος θα οργανωθεί περισσότερο κατά το πρότυπο των κύκλων της φυσικής παραγωγής, παρά κατά το πρότυπο της βιομηχανικής παραγωγής όπως είναι σήμερα.

Όμως τι θα γίνει με τις βαθμίδες τις εκπαίδευσης; Θα υπάρχουν οι τρεις βαθμίδες όπως και σήμερα; Θα χωρίζονται τα επαγγέλματα σε απλά εμπειρικά, όπως πχ. υδραυλικός, κτίστης κλπ. και σε «υψηλά» επιστημονικά, όπως μηχανικός, αρχιτέκτονας κλπ.; Είναι προφανές πως σε μια λογική κοινωνικής ισότητας αυτές οι διαφορές πρέπει να εκλείψουν. Άρα το πρακτικό με το θεωρητικό σκέλος ενός έργου πρέπει να μοιράζεται εξίσου σε όλους όσους ασχολούνται με αυτό. Αυτό όμως σημαίνει πολύ διευρυμένες ανάγκες εκπαίδευσης. Έτσι η πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση πρέπει να αλλάξουν εκ βάθρων και να διδάσκουν όλες τις βασικές λειτουργίες μιας κοινωνίας εξίσου σε όλα τα παιδιά, την φυτική και ζωική παραγωγή, το χτίσιμο σπιτιών και κτιρίων, την ιατρική, την γεωλογία, τις επιστήμες των φυσικών στοιχείων και χημικών ενώσεων. Όλα όσα σήμερα διδάσκονται μόνο ως εξειδικευμένη γνώση στα πανεπιστήμια, θα εισαχθούν αναπροσαρμοσμένα κατάλληλα με έμφαση στην πρακτική εκπαίδευση στα σχολεία της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας. Η τριτοβάθμια εκπαίδευση θα αλλάξει ριζικά και θα πάρει την μορφή της δια βίου εκπαίδευσης και της κατά περίπτωση μαθητείας. Δεν θα υπάρχει πανεπιστήμιο ξεχωριστό από την κοινωνία. Ολόκληρη η κοινωνία θα είναι ένα διαρκές πανεπιστήμιο και δεν θα υπάρχει υψηλή και χαμηλή («βασική») γνώση όπως σήμερα. Έτσι όσοι έχουν ή αποκτούν εξειδικευμένη γνώση μέσω της πρακτικής (πχ. σήμερα οι μηχανικοί υπολογιστών, οι μοριακοί βιολόγοι κλπ.) θα πρέπει να διαθέτουν ένα μέρος του χρόνου τους για να την μεταδίδουν στην υπόλοιπη κοινωνία, ενώ κι αυτοί με την σειρά τους θα μαθητεύουν σε άλλα επαγγέλματα πιο «χειρωνακτικά» που θα εξασκούν κιόλας κατά περιόδους. Πανεπιστήμιο θα πηγαίνουν όλοι και για όλη τους την ζωή περιοδικά. Με αυτή την έννοια δεν θα υπάρχουν καθηγητές πανεπιστημίου, γιατί όλοι θα είναι καθηγητές πανεπιστημίου (όπως και δάσκαλοι για τα παιδιά).

Οι θρησκείες θα είναι ελεύθερες αλλά δεν θα αναγνωρίζονται θρησκευτικές ιεραρχίες με προνόμια όπως σήμερα. Οι ιερείς θα πρέπει να εργάζονται όπως όλοι οι άλλοι. Τέλος η μικρή ιδιοκτησία και το μικρεμπόριο δεν είναι ανάγκη να καταργηθεί, αλλά όσοι ασχολούνται με αυτά και θέλουν να εξακολουθήσουν να ασχολούνται θα πρέπει να μπουν κι αυτοί στην περιοδικότητα, να έχουν 3 μήνες διακοπές, 3 μήνες εκπαίδευση και κάποια εξάμηνα να κάνουν άλλες δουλειές.

Συμπερασματικά τα επαγγέλματα που θα καταργηθούν θα είναι όλα όσα έχουν να κάνουν με την διαχείριση της εξουσίας, βιομήχανοι και ιδιοκτήτες επιχειρήσεων, πολιτικοί, δικαστές, νομικοί, οικονομολόγοι, τραπεζίτες, γραφειοκράτες, ιεράρχες, καθηγητές, στρατοκράτες. Τις όποιες συντονιστικές λειτουργίες  που σήμερα επιτελούν όλοι αυτοί θα τις αναλάβουν οι συνελεύσεις των πολιτών.

Γιάννης Κ.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under Αρθρα, Αυτοδιαχείρηση

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s