Ενας χρόνος μνημόνιο: Οι ευθύνες της αριστεράς και το όραμα μιας άλλης κοινωνίας (του Γιάννη Κ.)

1. Απογοήτευση και Αμηχανία και το Όραμα που δεν ανανεώθηκε

Έχω ξαναμιλήσει για τις αδιέξοδες στρατηγικές του «διεθνισμού» και του «πατριωτισμού» της Αριστεράς και δεν θέλω να επαναλαμβάνομαι. Άλλωστε αυτές οι στρατηγικές είναι προσχηματικές, δεν τις πιστεύουν ούτε οι ίδιοι που τις προπαγανδίζουν. Αυτό που έχει, δυστυχώς, σημασία για τις αριστερές ηγεσίες, κοινοβουλευτικές και εξωκοινοβουλευτικές, είναι η αναπαραγωγή της ύπαρξής τους, και οι διαφορετικές στρατηγικές είναι μόνον μιά δικαιολογία γι αυτήν (είτε το συνειδητοποιούν, είτε όχι οι φορείς τους). Αυτό που κανείς καταλαβαίνει, νιώθει και βιώνει ένα χρόνο μετά το μνημόνιο και την δανειακή σύμβαση, είναι μια πλήρης σύγχηση, μια αμηχανία και μια έλλειψη προοπτικής.

Παρόλες τις διεργασίες, τα συνέδρια, τις συγκλίσεις και τις αποκλίσεις, η οργανωμένη αριστερά δεν έχει κανένα ουσιαστικό σχέδιο, καμμιά στρατηγική απάντησης στην κρίση από σκοπιά αντικαπιταλιστική. Τα σχέδια που προβάλονται για εθνικοποιήσεις τραπεζών, έξοδο από το Ευρώ και παραγωγική ανασυγκρότηση, είναι παλαιοκευνσιανά αμφίβολης αποτελεσματικότητας,, που πάντως προύποθέτουν ένα πολύ ισχυρό κράτος, το οποίο δεν υφίσταται, ενώ από την άλλη, η πανευρωπαίκή αντισυστημική αφύπνιση για το Ευρώ των Λαών, μόνο με ανέκδοτο μπορεί να παρομοιαστεί, με τους μόνους που δεν γελούν μαζί του να είναι ο Μηλιός, ο Τσίπρας και ο Βούτσης (προφανώς μόνο λόγω έλλειψης χιούμορ, αφού ούτε οι ίδιοι μπορεί να πιστεύουν τέτοιο παραλογισμό).  Ουσιαστικά, μεμονωμένες προσωπικότητες όπως ο Καζάκης ή ο Λαπαβίτσας έχουν πολύ πιό συγκροτημένο και ρεαλιστικό λόγο απο τα αριστερά κόμματα. Τι να πρωτοθυμηθούμε; Την αποστροφή του Τσίπρα οτι η κρίση είναι ένα κόλπο για να πάρουν μέτρα, και δεν είναι πραγματική; Την επαναστατική πρόταση του Αλαβάνου για δημοψήφισμα για το σύμφωνο σταθερότητας; ή τις εκτιμήσεις του Δελαστίκ πως όλα ήταν ένα παιχνίδι κερδοσκοπίας του διεθνούς χρηματηστηριακού κεφαλαίου και πώς η ΗΠΑ κι η Γερμανία είχαν μεγαλύτερα ελλείματα και χρέη απο μας; ή μήπως την απίθανη κωλοτούμπα του ΚΚΕ στην αντι-ΕΕ ρητορική σε όφελος μιας νεφελώδους και αόριστης «λαϊκής εξουσίας»;

Η κρίση αποκάλυψε εκτός από τις χρόνιες δομικές αντιφάσεις της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας, και την πολιτική και θεωρητική φτώχεια, την μιζέρεια και τα αδιέξοδα της ελληνικής αριστεράς. Πολλοί λένε πως αυτό που λείπει είναι το όραμα μιας άλλης κοινωνίας. Ένα όραμα που δεν θα είναι μια απλή επανάληψη του αποτυχημένου υπαρκτού σοσιαλισμού, που δεν συγκινεί και δεν συνεπαίρνει πιά κανέναν εκτός από κάποιους αθεράπευτους νοσταλγούς του Περισσού και κάποιους άλλους σκόρπιους εδώ κι εκεί στην Ανταρσύα, τον Σύριζα και το ΚΚΕ ΜΛ. Ένα όραμα που δεν θα είναι μια βελτιωμένη εκδοχή της σοσιαλδημοκρατίας η οποία επίσης απέτυχε να «μεταρρυθμίσει» τον καπιταλισμό (αντίθετα μεταρρυθμίστηκε η ίδια από αυτόν), και που παρόλα αυτά, ο ΣΥΝ και η ΔΗΜΑΡ επιμένουν να στηρίζουν την πολιτική τους ύπαρξη, στην υποτιθέμενη γνήσια εκπροσώπησή της στην Ελλάδα.

Θα συμφωνήσω κι εγώ με τον φίλο Δημήτρη Α. αναγνώστη και σχολιογράφο των αντισωμάτων, και με τον φίλο ιστολογιογράφο Καπετάν-Ένα (http://profitoulas.wordpress.com/) που λένε, ναί, είναι το όραμα που λείπει. Και μάλιστα όχι απλά ένα γενικόλογο και αόριστο όραμα, αλλά μιά περιγραφή της κοινωνίας που θέλουμε να φτιάξουμε. Ο Καπετάν-Ένας  μάλιστα προχωράει ένα βήμα πιό πέρα και θέτει συγκεκριμένα ερωτήματα. Αντιγράφω από το blog του:

-Πως θα είναι η Άλλη κοινωνία;

-Θα υπάρχουν κόμματα;

-Θα υπάρχει σύνταγμα;

-Σε πόσες διακριτές Εξουσίες θα στηρίζεται, τρεις,  όπως η νυν, ή  δύο, ή καμμία;

-Η  ελευθεροτυπία θα κατοχυρώνεται;  Και πως;  Όποιος έχει λεφτά θα μπορεί να έχει και εφημερίδα και κανάλι;

-Θα υπάρχει ελεύθερο εμπόριο;

-Θα υπάρχει χρήμα;

-Θα υπάρχει αστυνομία ή λαϊκή πολιτοφυλακή;

-Το προλεταριάτο θα παίζει κάποιο ιδιαίτερο ρόλο στην άσκηση της εξουσίας;

-Σε τι διαφέρει η σοσιαλιστική κοινωνία που θέλουμε από το σοσιαλισμό του πρώην  Υπαρκτού.

-Ποια είναι η διαφορά  του «αληθινού» σοσιαλισμού με την Σοσιαλδημοκρατία;

-Μία ενότητα της αριστεράς περιλαμβάνει και το ΚΚΕ;  Ειδικά τώρα που έχει αποκαταστήσει τον Στάλιν;

(στό «ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ. ΟΠΟΥ Ο ΚΑΠΕΤΑΝ ΕΝΑΣ ΜΙΛΑΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΑΠΕΥΘΥΝΕΙ ΣΤΟΥΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ ΚΙΝΕΖΙΚΟ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜO. ΜΕΤΑ ΕΞΗΓΕΙ ΓΙΑΤΙ ΕΚΑΝΕ ΜΙΑ ΤΟΣΟ ΕΚΚΕΝΤΡΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ»)

Πολλοί μπορεί να χαρακτηρίσουν αυτά τα ερωτήματα αφελή, ή άλλοι θα πούν: «Αυτά τα ερωτήματα δεν μπορούν να απαντηθούν τώρα. Θα εξαρτηθούν από την πορεία της ταξικής πάλης». Αυτές είναι διπλωματικές απαντήσεις για να αποφύγουν τα ερωτήματα. Γιατί δεν έχουν, και το χειρότερο απόλα, δεν ψάχνουν για, απαντήσεις. 

Δυστυχώς η αριστερά έχει πέσει θύμα μιας πολύ σοβαρής αυταπάτης: Παραδοσιακά, τα αριστερά κόμματα όπως λέει κι ο Wallerstein είχαν την στρατηγική των δύο σταδίων. Το πρώτο στάδιο θα ήταν η κατάληψη της εξουσίας. Το δεύτερο στάδιο θα ήταν η εγκαθίδρυση μιας δίκαιας και ελεύθερης κοινωνίας χωρίς εκμετάλλευση. Πρίν την κοσμογονία της πτώσης του υπαρκτού, αυτή ήταν η βασική στρατηγική της αριστεράς. Η κατάληψη της εξουσίας θα γινόταν όταν η εργατική τάξη και ο λαός θα πειθόταν οτι η αριστερά έχει δίκιο στην πάλη της ενάντια στο κεφάλαιο και πως οι ιδέες της για μιά άλλη κοινωνία είναι σωστές. ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΔΕΝ ΚΑΤΑΛΑΒΕ Η ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΥΠΑΡΚΤΟΥ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΥ ΕΙΝΑΙ, ΟΤΙ ΣΤΑ ΜΑΤΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΥ ΚΟΣΜΟΥ, Η ΠΤΩΣΗ ΑΥΤΗ ΑΠΕΔΕΙΞΕ ΟΤΙ Η ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΔΕΝ ΕΙΧΕ ΔΙΚΙΟ ΚΑΙ ΟΤΙ ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΗΣ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΣΩΣΤΕΣ!

Όσο κι αν η παραπάνω διαπίστωση φαίνεται απλοϊκή και σε πολλούς ανθρώπους, που δεν σκέφτονται με τσιτάτα του Λένιν και του Μάρξ, αυτονόητη, είναι σαφές οτι ούτε το «παραδοσιακό» ΚΚΕ, ούτε ο «ριζοσπαστικός» ΣΥΡΙΖΑ, ούτε η «αντικαπιταλιστική» ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ούτε οι δυνάμεις του «φιλολαϊκού» ΜΕΤΩΠΟΥ ΑΑ δεν την έχουν ΑΚΟΜΑ (!) συνειδητοποιήσει! Αυτή η μή συνειδητοποίηση, 20 ολόκληρα χρόνια μετά την πτώση του «υπαρκτού σοσιαλισμού» συνέβαλε τα μέγιστα στο να είναι η αριστερά τελείως απροετοίμαστη να αντιμετωπίσει την απίστευτη επίθεση του ντόπιου και ξένου κεφαλαίου κατά της εργασίας και του λαού, που ξεκίνησε ένα χρόνο πρίν και βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Βέβαια τώρα δυστυχώς, δεν προλαβαίνουν…Έτσι, αυτές οι ηγεσίες κι αυτά τα κόμματα κι οι ομάδες, όλες και όλα, αργά ή γρήγορα, θα ξεπεραστούν από τις εξελίξεις, και κάτι άλλο θα γεννηθεί στη θέση τους. Γιατί όμως θα συμβεί αυτό;

2. Τί θα μπορούσε να έχει γίνει και δεν έγινε;

Όπως είπα και πιό πάνω, η λογική του «πρώτα παίρνουμε την εξουσία, και μετά αλλάζουμε την κοινωνία», η λογική των δύο σταδίων, βασίζεται στην παραδοχή ότι «έχουμε δίκιο». Έχουμε δίκιο γι αυτό που πολεμάμε σήμερα, έχουμε δίκιο γι αυτό που θέλουμε να χτίσουμε αύριο. Αν εμείς είμαστε απόλυτα πεπεισμένοι και σίγουροι γι αυτό, σημαίνει οτι περιμένουμε σιγά σιγά και η υπόλοιπη εργατική τάξη, η νεολαία κι ο απλός λαός να πειστεί. Περιμένουμε με την άνοδο των αγώνων, με την άνοδο της μόρφωσης και της γνώσης των ανθρώπων, με την κοινωνική εμπειρία και με την προπαγάνδα των κομμουνιστών κλπ., ο κόσμος να υποστηρίξει την αλλαγή και η αριστερά να έρθει στην εξουσία. Βασική προϋπόθεση γιά όλα αυτά, όμως, είναι να έχουμε το δίκιο με το μέρος μας. Όταν λοιπόν αποδείχτηκε εκ των υστέρων, πως όταν υποστηρίζαμε τον Γιαρουζέλσκι, τον Τσαουσέσκου, τον Μάο και τον Χότζα, και τις ανθρωπιστικές επεμβάσεις της «διεθνιστικής Αλληλεγγύης» στο Αφγανιστάν, στην Πράγα, στην Βουδαπέστη, ΔΕΝ ΕΙΧΑΜΕ ΔΙΚΙΟ, η βασική προϋπόθεση για την κατάληψη της εξουσίας εξέλιπε.

Ουσιαστικά όταν πιά δεν έχεις δίκιο, δεν μπορείς να διεκδικείς την εξουσία. Πρέπει πρώτα να ξαναβρείς το δίκιο σου, δηλαδή να κάτσεις κάτω να βρείς τί πήγε στραβά, τί ήταν λάθος, και τι πρέπει να αλλάξει στην θεωρία και την πράξη. Αυτό καμμιά πολιτική δύναμη της αριστεράς δεν το έκανε. Και παρόλο που δεν το έκανε, εξακολούθησε να πιστεύει στην λογική των δυό σταδίων, του 1. «παίρνουμε την εξουσία» και 2. «αλλάζουμε την κοινωνία». Μιλάμε για παραλογισμό, ή μάλλον για αυτισμό της αριστεράς, έναν αυτισμό που την οδηγεί στην διάλυση είτε μέσω της «κεντροαριστεράς» (όπως ‘εγινε πχ. στην Ιταλία) είτε μέσω της απουσίας αντίστασης στην κρίση (όπως θα γίνει εδώ και στην Πορτογαλία).

Η διάλυση ακολουθεί την απουσία θεωρίας, την απουσία εναλλακτικής πολιτικής, και την απουσία οράματος, ή πιό απλά, όταν αυτά που λές και προτείνεις σαν πολιτική, μπορούν εύκολα να τα εφαρμόσουν άλλες πολιτικές και ταξικές δυνάμεις, πολύ καλύτερα από σένα. Συστημικές δυνάμεις, δυνάμεις που δεν ενδιαφέρονται, ούτε αποσκοπούν στην αλλαγή του συστήματος. Είναι προφανές πως ο αριστερός ευρωπαϊσμός του ΣΥΝ και της ΔΗΜΑΡ είναι κάτι τέτοιο. Είναι λιγότερο προφανές, αλλά εξίσου έγκυρο, πως και ο πατριωτισμός της εθνικά υπερήφανης οικονομικής πολιτικής και της «δραχμής» είναι επίσης κάτι τέτοιο. Κι αυτό γιατί η ανασυγκρότηση που επαγγέλεται μια τέτοια πολιτική, θα χρειαστεί τεράστια ιδιωτικά κεφάλαια για να ορθοποδήσει και να σταθεί. Ποιούς θα δανείζουν οι κρατικοποιημένες τράπεζες του μεταμνημονιακού παράδεισου; Και από ποιούς θα δανείζονται; Το μοντέλο αυτό προϋποθέτει απλά μια πιό φιλική στο ελληνικό περιβάλλον αστική τάξη, ένα πιό φιλικό στον πολίτη κράτος, μια γενικώς πιό ωραία ατμόσφαιρα, χωρίς να αλλάζουν οι σχέσεις ιδιοκτησίας. Θα αλλάξει μόνο το νόμισμα, θα εξορθολογιστεί το κράτος, και θα αλλάξουν οι δανειστές. Από τους Ευρωπαίους και τους Αμερικάνους, θα πάμε στους Κινέζους και τους Ρώσους. ΟΚ. Καμμιά αντίρρηση, ας πάμε λοιπόν σε έναν αστικό εκσυγχρονισμό, κι όταν εκσυγχρονιστούμε επιστρέφουμε στην ΕΕ. Μα αυτό είναι ήδη ένα σενάριο της ίδιας της Μέρκελ.

Το ζήτημα απλά θα έπρεπε να μπαίνει σε άλλη βάση από την αριστερά. Ο Wallerstein λέει πως σε συνθήκες δομικής κρίσης του καπιταλισμού έχουμε 3 καθήκοντα. Πρώτον να εκτιμήσουμε και να μάθουμε ποιά ακριβώς είναι η κατάσταση, δεύτερον να κατασταλάξουμε στο πού θέλουμε να πάμε, και τρίτον να δούμε τι πρέπει να κάνουμε σήμερα, ώστε να εξυπηρετηθεί ο στόχος μας, δηλαδή η κατεύθυνση που θέλουμε να πάμε στο μέλλον. Αν λοιπόν κάποιοι στην αριστερά δεν έχουν συνειδητοποιήσει πως αυτή η κρίση (παγκόσμια, και τοπικά) είναι δομική, δηλαδή αξεπέραστη από τον καπιταλισμό, και μπαίνει καθαρά το ζήτημα της επαναστατικής προοπτικής ή της σοβαρής οπισθοδρόμησης σε αυταρχικές λύσεις, αν επιμένουν στην λογική των σταδίων, των δημοκρατικών αλλαγών και του ώριμου φρούτου, βρίσκονται σαφώς σε μιαν άλλη πραγματικότητα, αγκυλωμένοι πιθανά στη δεκαετία του 1970 και του 1980 κι όχι στο σήμερα.

Όμως, τι θα μπορούσε να κάνει η Αριστερά και δεν έκανε στις δυό δεκαετίες που πέρασαν από την πτώση του υπαρκτού; Τι θα μπορούσε να κάνει για να επεξεργαστεί ένα νέο όραμα για μιαν άλλη κοινωνία; Εδώ θα απαντήσω όπως αρέσει στον Αλέκο Αλαβάνο που λέει «οχτώ ζητήματα», «εννιά ζητήματα» κλπ. κλπ. Εγώ θα πώ όμως μόνο δύο, μόνο δύο ζητήματα θα ήταν αρκετά σαν βάση:

3 Μόνο δυό ζητήματα Αλέκο, Μόνον δύο!

Εφόσον η αριστερά δεν είχε πιά χειροπιαστό όραμα, και μέχρι να αποκτήσει, μέχρι να αποκτήσει δηλαδή το «δίκιο» της, έπρεπε να κάνει δυό πράγματα: ΠΡΩΤΟΝ, ΝΑ ΑΝΑΚΤΗΣΕΙ ΤΗΝ ΗΘΙΚΗ ΥΠΕΡΟΧΗ, δηλαδή να δείξει, οτι «εμείς» δεν είμαστε σαν τους άλλους, δεν είμαστε λαμόγια, δεν ενδιαφερόμαστε για την ατομική προβολή, το συμφέρον, ή την εξουσία, ή το βόλεμα και το χρήμα. ΓΙΑ ΝΑ ΤΟ ΚΑΝΕΙ ΑΥΤΟ, ΔΕΝ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΑΝΑΖΗΤΑ ΤΗΝ ΕΚΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΒΙΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΡΑΤΙΚΗ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗ ΜΕ ΚΑΘΕ ΘΥΣΙΑ. ΕΠΙΣΗΣ ΔΕΝ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΣΥΝΤΗΡΕΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΑΝΕΞΕΛΕΓΚΤΑ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΛΗ, ΝΑ ΜΗΝ ΔΙΑΘΕΤΕΙ ΑΙΩΝΙΟΥΣ ΑΡΧΗΓΟΥΣ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΕΣ, ΝΑ ΜΗΝ ΔΙΑΘΕΤΕΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑ ΠΟΛΛΑ ΑΛΛΑ. Τί έκανε απόλα αυτά η αριστερά; ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΤΙΠΟΤΑ!

Κι όχι μόνο δεν έκανε τίποτα, έκανε ακριβώς τα αντίθετα! Ο Τσίπρας έκανε του κεφαλιού του κι έφτιαξε την δική του προεδρική ομάδα, ο Αλαβάνος αντί να αναλάβει τις ευθύνες του, άρχισε αντάρτικο κατά του Τσίπρα που ο ίδιος είχε δώσει μάχη να γίνει πρόεδρος, αλλά παρόλα αυτά όλοι αγαπημένοι θέλουν επανεκκίνηση του Σύριζα! Το κόκκινο και ο 902 είτε δεν πληρώνουν τον κόσμο, είτε απολύουν, οι ΔΗΜΑΡ εκλέχτηκαν με κλοπή ψήφων από τον Σύριζα, κι έφτιαξαν δικό τους κόμμα. Ο καθένας κάνει ότι γουστάρει με τα λεφτά της επιχορήγησης, ούτε Σύριζα μελών φτιάχτηκε, ούτε Ανταρσύα μελών. Στον συνδικαλισμό ο Σύριζα κατεβαίνει με τους Πασόκους μαζί στις απεργίες μαζί και οι Λαφαζανικοί, μαζί και οι του «Μετώπου». Όλα οδηγούν σε μια εικόνα σήψης και βολέματος, όπου μια χούφτα γραφειοκράτες, απλά ζούν από το να είναι αριστεροί, και δεν είναι αριστεροί γιατί θέλουν μια άλλη κοινωνία.

Ουσιαστικά η ελάχιστη ηθική της αριστεράς, θα επέβαλε να έχουν παραιτηθεί όλοι οι αριστεροί βουλευτές μετά το πραξικόπημα της ψήφισης του μνημονίου. Η ελάχιστη ηθική υποχρέωση της αριστεράς θα ήταν να αποχωρήσει πλήρως από την ΓΣΕΕ, να την καταγγείλει ως εργοδοτική και κυβερνητική και να φτιάξει ανεξάρτητα ταξικά συνδικάτα κατά της κυβέρνησης και του κεφαλαίου, που θα ήταν και οι κύριες μορφές ταξικής ενότητας και πάλης κατά του μνημονίου. Και η ελάχιστη ηθική υποχρέωση της αριστεράς θα ήταν να σαμποτάρει και να μην αναγνωρίσει τις εκλογές για τον Καλλικράτη, να αμφισβητήσει τους νέους δήμους και περιφέρειες που δημιουργούν συγκεντρωτική και κάθετη αυτοδιοίκηση κατά τα πρότυπα του κεντρικού κράτους. Η αριστερά έκανε τα ακριβώς αντίθετα απο αυτά, επιταχύνοντας την ηθική της κατάπτωση, και την πολιτική της αναξιοπιστία. 

ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ που θα έπρεπε να κάνει η Αριστερά θα ήταν ΝΑ ΑΠΟΔΕΙΞΕΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ, για την ακρίβεια να είναι με τον λαό, μέρος η ίδια του λαού και να οργανώνει την κοινωνική αλληλεγγύη για την επιβίωση των αδύναμων. Αυτό σημαίνει πώς, όπως έκανε με το ΕΑΜ, δεν θα έπρεπε να εξαντλείται μόνο στον πολιτικό αγώνα, αλλά να οργανώνει και παράλληλες δομές εναλλακτικής οικονομίας και κοινωνίας, καί σαν ένα πρόπλασμα της νέας κοινωνίας, αλλά καί σαν άμεση ανακούφιση γι αυτούς που έχουν ανάγκη. Η αριστερά εγκλωβισμένη στο σχήμα της κατάληψης της εξουσίας,΄στάθηκε ανίκανη να συλλάβει και να υλοποιήσει μια τέτοια δράση. Ίσα ίσα, είναι εχθρική προς αυτήν, γιατί θεωρεί πώς το κράτος δεν πρέπει να υποκαθίσταται από άλλους φορείς στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής. Είναι κι αυτή μια ιδεοληψία, σαν να μην είχε γίνει τίποτα στον κόσμο το 1989, μια ιδεοληψία για το κράτος σαν εργαλείο κοινωνικής αλλαγής, σε σύγκρουση ακόμα και με την παλιά, την δική τους θεωρία, που λέει οτι το κράτος είναι εργαλείο ταξικής κυριαρχίας.

4. Τι μέλλει γενέσθαι;

Εφόσον η κρίση είναι δομική, το σύστημα θα δυσκολευτεί πολύ να ισορροπήσει, αν ποτέ ισορροπήσει. Κάτι τέτοιο όμως δεν προβλέπεται να συμβεί πριν από το 2020. Οπότε ή θα πηγαίνουμε χειρότερα σε μεροκάματα, απασχόληση, αυταρχισμό κλπ. μαζί με την επιστράτευση των εφεδρειών ΛΑΟΣ, ΔΗΜΑΡ, ΔΗΣΥ κι ενδεχομένως αργότερα και ΣΥΝ, και με το ΚΚΕ να μαντρώνει κάθε αντισυστημική δυναμική σε αυξήσεις 1% των ποσοστών του, ή θα πάμε σε μιά ανατροπή. Η ανατροπή αυτή την στιγμή δεν έχει πολιτικό φορέα να την εκφράσει. Δεν είναι απαραίτητο η ανατροπή να συμβεί με εκλογές, μπορεί να συμβεί με λαϊκή πίεση, με κινητοποιήσεις-δράσεις-πρωτοβουλίες, και στην κατεύθυνση που προείπα: 1. ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΑΝΩΤΕΡΟΤΗΤΑΣ και 2. ΤΗΣ ΛΑΊΚΉΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ.

Στην πορεία αυτή θα πρέπει να ξεκαθαρίσει και το όραμα για μια νέα κοινωνία, το οποίο θα περιέχει: 1. Λιγότερο ή καθόλου κράτος 2. Όλη η εξουσία στα συμβούλια 3. Αποανάπτυξη, κατάργηση της κερδοφορίας σαν κίνητρο παραγωγικής δραστηριότητας 4. Ουσιαστική Δημοκρατία και Κοινωνική ισότητα, αλληλεγγύη και προστασία των αδύναμων 5. Μέριμνα για γνώση κι έρευνα για φιλική προς το περιβάλλον παραγωγή ενέργειας. Αυτά σαν γενικές αρχές. Πιο συγκεκριμένα κι απαντώντας στα ερωτήματα του Καπετάν-Ένα:

1. Η άλλη κοινωνία θα αποτελείται από συμβούλια (ως 300-400 άτομα) κοινότητες (2000-2500) άτομα, ομοσπονδίες (50-60.000 άτομα) και την συνομοσπονδία (όλη η χώρα). Όλη η εξουσία θα ανήκει στα συμβούλια. Ως και το επίπεδο της κοινότητας αποφασίζουν για όλα οι συνελεύσεις με καθολική συμμετοχή. Στην ομοσπονδία και συνομοσπονδία υπάρχει κυκλική αντιπροσώπευση με adhoc κι όχι μόνιμες συνελεύσεις αντιπροσώπων. Όμως η συμμετοχή είναι ελεύθερη από όλους ενώ οι αποφάσεις παίρνονται με καθολική ψηφοφορία μέσω ίντερνετ κι όχι με ψηφοφορίες αντιπροσώπων. Οι αντιπρόσωποι είναι απλά ρήτορες. Δεν αποφασίζουν οι ίδιοι. Τα συμβούλια παράγουν την τροφή τους, η κοινότητα τον ρουχισμό της, η ομοσπονδία την ενέργεια και την βιομηχανία, η συνομοσπονδία είναι στην ουσία ένα πανεπιστήμιο που παρακολουθεί τους συντονισμούς και τις ανάγκες της συνομοσπονδίας στο σύνολο. Δεν έχει ουσιαστική εξουσία. Μόνον εισηγείται, ενώ επιδικάζει και κάποιες διαφορές. Οι πόλεις μετασχηματίζονται σιγά σιγά σε κηπουπόλεις για την παραγωγή τροφής.

2. Δεν έχει σημασία αν θα υπάρχουν κόμματα σε ένα τέτοιο σύστημα. Σύνταγμα μάλλον θα υπάρχει. Κόμματα, μπορεί να υπάρχουν μπορεί και όχι. Σίγουρα θα υπάρχουν διακοινοτικές και διασυνομοσπονδιακές ομάδες.  Πιο πολύ τα βλέπω σαν θρησκευτικές αδελφότητες, καλλιτεχνικές ή αθλητικές ομάδες, παρά σαν κόμματα. Όπως ας πούμε είναι τώρα ο ΠΑΟΚ ή η ΑΕΚ, ή οι μουσουλμάνοι, ή ένωση Αρκάδων, Κρητών κλπ. Φυσικά μπορεί να υπάρχουν και οπαδοί πολιτικών φιλοσοφιών, διόλου απίθανο.

3. Δεν θα υπάρχει διάκριση εξουσιών. Όλες οι εξουσίες θα ανήκουν στα συμβούλια και στις κοινότητες.

4. Ο καθένας θα μπορεί να κάνει ότι θέλει αρκεί να συμβάλει στα τρία επίπεδα της παραγωγής (τροφή, ρουχισμός, βιομηχανία ενέργεια) κυκλικά. Δεν θα υπάρχει όμως χρήμα.

5. Θα υπάρχει ελεύθερη ανταλλαγή προίόντων, αλλά δεν θα υπάρχει χρήμα. Ενδεχομένως να υπάρχει χρήμα μόνον εντός της κοινότητας ή της ομοσπονδίας που θα ισχύει όμως μόνο μέσα σε αυτήν, οπότε η συσσώρευση πλούτου δεν θα έχει νόημα. Το πλεόνασμα της παραγωγής κάποιας ομοσπονδίας θα δωρίζεται σε κάποια άλλη, δεν θα πουλιέται.

6. Δεν θα υπάρχει αστυνομία ούτε στρατός, αλλά ομάδες περιφρούρησης της κοινότητας αν χρειάζεται

7. Δεν θα υπάρχει προλεταριάτο. Όλοι θα κάνουν όλες τις δουλειές κυκλικά. Όλοι θα είναι και προλετάριοι και διευθυντές και καλλιτέχνες και πανεπιστημιακοί και όλα. Απο μικρά παιδιά θα μαθαίνουν όλες τις δουλειές.

8. Οι τρείς τελευταίες ερωτήσεις του Καπετάν-Ένα έχουν ήδη απαντηθεί από τις προηγούμενες απαντήσεις.

Αν υιοθετήσει κανείς αυτό το όραμα, θα διαπιστώσει πως αυτό που πρέπει να κάνει σήμερα για να το φέρει πιό κοντά είναι πολύ διαφορετικό από έναν πατριωτισμό ή διεθνισμό της πολιτικής στρατηγικής. Περισσότερο κατευθύνεται στην δημιουργία πυρήνων, κυττάρων μιας άλλης κοινωνίας και οικονομίας στον δρόμο που ζούμε, στην γειτονιά, στο σχολείο, στο χωριό, στην δουλειά ή στην παρέα. Στην αρχή με 3 με 5 άτομα στην πορεία με περισσότερους. Δεν απευθυνόμαστε σε εθνικά και διεθνή ακροατήρια, ούτε σε αρχηγούς και ηγέτες, αλλά στον διπλανό μας. Χωρίς όμως αυτό το συγκεκριμένο όραμα δεν πάμε πουθενά. Η αριστερά απευθύνεται σε ψηφοφόρους για να αυξήσει τα ποσοστά της μισό τοις εκατό! Τι λές ρε παιδί μου μεγάλο πράγμα! Εμείς ζητάμε την γή και την ελευθερία να παράγουμε την τροφή και τις σχέσεις αλληλεγγύης τώρα, και την κοινωνία της ελευθερίας αύριο.

Γιάννης Κ.

Advertisements

2 Σχόλια

Filed under Σκέψεις

2 responses to “Ενας χρόνος μνημόνιο: Οι ευθύνες της αριστεράς και το όραμα μιας άλλης κοινωνίας (του Γιάννη Κ.)

  1. Κώστας

    Ωραία. Πώς όμως είναι εφικτό αυτό να ξεκινήσει σε μια κοινωνία όπου οι εργαζόμενοι κατά κύριο λόγο, είναι εκπαιδευμένοι ώστε να παρέχουν υπηρεσίες, και μόνο;
    Γράφεις «Όλοι θα είναι και προλετάριοι και διευθυντές και καλλιτέχνες και πανεπιστημιακοί και όλα. Απο μικρά παιδιά θα μαθαίνουν όλες τις δουλειές.»… πιστεύεις ότι όλα τα επαγγέλματα είναι το ίδιο σημαντικά για την ανθρώπινη επιβίωση; Γιατί πλέον, σε αυτό το επίπεδο διαπραγμάτευσης έχουμε φτάσει με το κεφάλαιο – δεν μπορούμε να το παραβλέψουμε.
    Πιστεύεις ότι κάποιος σε ηλικία 40+, ειδικευμένος σε κάποια υπηρεσία, είναι επιδεκτικός μάθησης σε νέες δεξιότητες όπως π.χ. η καλλιέργεια γης; Και έστω ότι αποδεχτούμε ότι είναι, τι γίνεται κατά τον ενδιάμεσο χρόνο εκπαίδευσής του – πώς συντηρείται; Και γενικότερα, πώς θα μπορούσε κάτι τέτοιο να προχωρήσει πρακτικά, σήμερα, που δεν έχουμε στα χέρια μας μέσα παραγωγής (γη, εργοστάσια, μηχανήματα), είτε γιατί δεν υπάρχουν σε πληθώρα (αφού δεν είμαστε βιομηχανική χώρα), είτε γιατί ανήκουν στο κεφάλαιο;
    Δηλαδή, ωραία έχουμε ένα συγκεκριμένο όραμα, το λέμε στον διπλανό μας, αλλά τελικά τι γίνεται; Πάλι αναλωνόμαστε σε συνελεύσεις επί συνελεύσεων για κάτι που θέλουμε να κάνουμε αλλά τελικά μάλλον δεν μπορούμε, και γι’ αυτό αναγκαζόμαστε να περιοριστούμε στην διαμαρτυρία για το σήμερα, αντί να πλάθουμε το αύριο, η οποία διαμαρτυρία θα ωριμάσει τελικά είτε σε διεκδίκηση της εξουσίας, είτε σε προσπάθεια «βίαιης» ανατροπής της.

  2. Kώστα (χρόνια πολλά)
    Πολύ σωστά τα ερωτήματά σου. Αυτό που προτείνω προϋποθέτει κάποιου είδους συλλογικότητα, ή μάλλον πολλές συλλογικότητες. Αυτές προσπαθούν σταδιακά να έχουν μέσα παραγωγής στα χέρια τους, πχ. ένα κομμάτι γής, ή κάποιο εργαστήριο ή κάποια κοινωνική αυτοδιαχειριζόμενη επιχείρηση. Η δραστηριότητά τους θα στοχεύει στην παραγωγή κάποιας υπεραξίας. Η υπεραξία όμως αυτή αντί για ιδιωτικό κέρδος θα γίνεται μια νέα δράση της συλλογικότητας ή μια βοήθεια σε παράλληλη δράση άλλης ομάδας. Στην αρχή θα υπάρχει αναγκαστικά καταμερισμός εργασίας, μισθός κλπ. Στην πορεία όμως όσο και αν πληθαίνουν οι παραγωγικές αυτοδιαχειριζόμενες ομάδες μπορούν να ανταλλάσουν μεταξύ τους, προϊόντα, εργασία και πληροφορία. Έτσι ο καταμερισμός θα σπάει, και η επανεκπαίδευση της εργασίας θα συμβαίνει στην πορεία. Δεν είναι ανάγκη αυτή η δράση να είναι ούτε συνδεδεμένη, αλλά ούτε και αποσυνδεδεμένη με την κεντρική πολιτική. Για παράδειγμα μια αριστερή κυβέρνηση που περνάει νόμους υπέρ των κοινωνικών επιχειρήσεων θα είναι καλοδεχούμενη. Όσο οι συλλογικότητες θα αυξάνουν, θα γίνει δυνατό κι ένα αυτοδιαχειριζόμενο σχολείο, κι ένα αυτοδιαχειριζόμενο πανεπιστήμιο. Έτσι σιγά σιγά δημιουργούμε δομές απο τα κάτω για την κοινωνική αλλαγή. Το μοντέλο αυτό δεν περιμένει την κατάληψη της εξουσίας, ούτε εξαρτάται από αυτήν, αλλά και δεν την εμποδίζει, για όσους θέλουν να διαλέξουν αυτό το δρόμο…
    Δεν ξέρω αν απάντησα…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s